Γιατί τσουγκρίζουμε τα ποτήρια μας όταν κάνουμε πρόποση

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Λίγα κοινωνικά έθιμα είναι τόσο διαδεδομένα όσο το τσούγκρισμα των ποτηριών μετά από μια πρόποση. Σε όλον τον κόσμο, τεντώνουμε το χέρι μας πάνω από το τραπέζι, αγγίζουμε τα ποτήρια με ένα γρήγορο «στην υγειά μας» και πίνουμε μια γουλιά. Αλλά από πού προέρχεται πραγματικά αυτό το έθιμο; Το historyfacts επιχειρεί να ξεχωρίσει τον μύθο από την πραγματικότητα.

Η θεωρία του δηλητηρίου

Η πιο διαδεδομένη εκδοχή για την προέλευσή του έχει ως εξής: Κατά τη μεσαιωνική εποχή, το χτύπημα των ποτηριών με αρκετή δύναμη προκαλούσε την ανατάραξη του υγρού και τη «διαρροή» του από το ένα δοχείο στο άλλο, οπότε αν ο άλλος είχε ρίξει δηλητήριο στο ποτήρι σας, θα το κατανάλωνε και ο ίδιος. Το δηλητήριο ήταν ένας δημοφιλής τρόπος εξόντωσης των αντιπάλων κατά τον Μεσαίωνα, ειδικά μεταξύ των ευγενών.

Παρά το γεγονός ότι επαναλαμβάνεται ευρέως, αυτή η θεωρία δεν έχει πολύ νόημα αν τη σκεφτεί κανείς. Ακόμη και αν ένα ποτήρι ήταν γεμάτο μέχρι το χείλος, το μεγαλύτερο μέρος του υγρού που θα χυνόταν θα κατέληγε στο πάτωμα. Και αν μερικές σταγόνες δηλητήριου διαλυμένου σε μπύρα ή κρασί έπεφταν όντως μέσα στο ποτήρι, θα ήταν αρκετές για να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη; Μάλλον όχι.

Επιπλέον, η συνήθεια να κάνουμε πρόποση στην υγεία κάποιου χρονολογείται τουλάχιστον από την αρχαιότητα - πολύ πριν τα ατομικά ποτήρια γίνουν συνηθισμένα. Εκείνη την εποχή, όλοι συνήθως έπιναν από κοινά σκεύη, αντί να κουβαλούν μαζί τους το δικό τους ποτήρι. Το να βγάζεις το δικό σου προσωπικό σκεύος για ποτό σε ένα κοινό τραπέζι πιθανότατα θα προκαλούσε υποψίες, αντί να σε προστατεύσει.

Άλλες θεωρίες

Μια εναλλακτική θεωρία, της οποίας η προέλευση δεν είναι γνωστή, υποστηρίζει ότι το χτύπημα των ποτηριών είχε ως σκοπό να διώξει τα κακά πνεύματα. Στη μεσαιωνική Ευρώπη, υπήρχε η δεισιδαιμονική πεποίθηση ότι τα κακά πνεύματα κρύβονταν στο αλκοόλ ή περιτριγύριζαν τις γιορτές. Ο ήχος που παράγεται, σύμφωνα με τη θεωρία, τα έδιωχνε.

Μια άλλη θεωρία υποστηρίζει ότι η πρακτική αυτή ήταν ένας τρόπος για να ολοκληρωθεί η αισθητηριακή εμπειρία της κατανάλωσης ποτού. Το να πίνεις κρασί και να κάνεις πρόποση εμπλέκει την όραση, την αφή, την όσφρηση και τη γεύση - και το χτύπημα των ποτηριών προσθέτει τον ήχο, την τελευταία από τις πέντε αισθήσεις. Η ιστορικός Margaret Visser υποστηρίζει ότι το τσούγκρισμα των ποτηριών έγινε δημοφιλές κατά τον 17ο αιώνα, όταν οι Βενετοί υαλουργοί τελειοποίησαν την τέχνη του διαυγούς, ηχηρού κρυστάλλου. Για πρώτη φορά, τα ποτήρια παρήγαγαν έναν όμορφο ήχο όταν χτυπούσαν μεταξύ τους και αυτή η αισθητηριακή απόλαυση έγινε μέρος του τελετουργικού.

Συμπέρασμα

Η πιο ακριβής απάντηση στο ερώτημα γιατί χτυπάμε τα ποτήρια είναι και η λιγότερο ικανοποιητική: Κανείς δεν ξέρει με σιγουριά. Η πρόποση στην υγεία κάποιου είναι ένα αρχαίο τελετουργικό, με ρίζες στην ελληνική και ρωμαϊκή κουλτούρα του ποτού και πιθανότατα πολύ πριν από αυτές - και αυτοί οι αρχαίοι πολιτισμοί μπορεί κάλλιστα να χτυπούσαν τις κούπες και τα ποτήρια τους μεταξύ τους σε θορυβώδεις γιορτές ή σε επίσημες προπόσεις. 

Το πιο διακριτικό χτύπημα πιθανότατα έγινε της μόδας τον 17ο αιώνα, όταν τα νέα γυάλινα σκεύη έκαναν τον ήχο πιο ελκυστικό - και ίσως επειδή έδινε στους ανθρώπους έναν τρόπο να διατηρήσουν το συλλογικό πνεύμα της κοινής κατανάλωσης ποτού σε μια εποχή όπου επικρατούσαν τα ατομικά ποτήρια. 

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google